Le Monde: Mîmarê lihevhatina HSD-Şamê Nêçîrvan Barzanî ye

PeyamaKurd - Rojnameya Fransî Le Monde nivîsand ku Serokê Herêma Kurdistanê Nêçîrvan Barzanî di peymana dîrokî ya di navbera Hêzên Demokratîk ên Sûriyeyê (HSD) û Hikûmeta Demkî ya Sûriyeyê de, ku yekbûna avahiyên leşkerî û îdarî pêşbînî dike, roleke diyarker û sereke lîstiye.

Li gorî rapora berfireh a Le Monde ku roja Şemiyê hat weşandin, alî di 30ê Çile de piştî sê hefteyan şerên dijwar gihîştin lihevkirinek berfireh.

Raportê tekez kir ku Nêçîrvan Barzanî wekî "navbeynkarê serdest" derket holê, û bi tevlêbûna bi hevrêziya Dewletên Yekbûyî û Fransayê re pira di navbera aliyan de çêkir.

Qezencên stratejîk û çandî ji bo Kurdan

Her çend peyman pêşbînî dike ku hikûmeta Şamê kontrola zeviyên petrolê û hin deveran ji nû ve bigire jî, ew ji bo aliyê Kurd mafên girîng ên dîrokî jî tîne.

Wekî beşek ji peymanê, li ser mijarên wekî naskirina zimanê Kurdî wekî zimanekî neteweyî li dibistanan, ragihandina Cejna Newrozê wekî cejneke neteweyî li seranserê Sûriyeyê û dayîna nasnameyê ji bi hezaran Kurdên ku ji serjimêriya 1962an vir ve ji mafên hemwelatîbûnê bêpar mane, lihevkirinek hat bidestxistin.

Li ser eniya leşkerî, tê plankirin ku hêzên HSD û Ewlekariya Navxweyî ya Rojava (Asayîş) di nav lîwayên taybet ên di nav Wezaretên Karên Hundir û Parastinê de werin yekkirin.

Bandora hêzên cîhanî li ser danûstandinan

Hûrgiliyek din ku di raporê de derdikeve pêş, beşdariya Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê di pêvajoyê de ye.

Hat diyarkirin ku serokê Hikûmeta Demkî ya Sûriyeyê Ehmed Şera, piştî pêwendiyek telefonê bi Serokê Amerîkayê Donald Trump re di 28ê Çile de di danûstandinan de helwestek nermtir girt.

Hat destnîşankirin ku axaftina bi Trump re bandor li rêveberiya Şamê kir ku ji bo dûrketina ji şerekî navxweyî yê nû, bi awayekî erênîtir nêzîkî Kurdan bibe.

Hêviya garantiyên destûrî

Serokê Herêma Kurdistanê Nêçîrvan Barzanî hêviya xwe anî ziman ku ev peyman wê bingeha Sûriyeyek yekgirtî ava bike ku mafên hemî pêkhateyan tê de werin parastin.

Di heman demê de, Fermandarê Giştî yê HSD Mazlûm Ebdî tekez kir ku wan peyman îmze kiriye da ku xwînrijandinê rawestînin, lê ew ê têkoşîna xwe ya siyasî bidomînin heya ku hemî destkeftiyên ku hatine bidestxistin statuya destûrî werbigirin.

Rayedarê desthilatdariyê Îlham Ehmed jî spasiya hemî navbeynkarên ku beşdarî pêvajoya aştiyê bûne kir.